We werden in de cursus ‘23dingen’ getipt over een programma dat de VPRO zou uitzenden over Wikipedia (‘Wiki’s waarheid’). Helaas had ik het programma en ook de herhaling ervan gemist…  Maar gelukkig hebben we digitale tv en via ‘programma gemist’ kon ik het alsnog zien. Ik vond het een erg interessante uitzending.

 

Voorstanders en eigenlijk slechts één tegenstander gaven hierin hun visie over de voor- en nadelen van Wikipedia. Wikipedia is een gratis encyclopedie op internet, die we met z’n allen inhoud geven…. en dat is waar het nou juist om draait, die inhoud.

Want de teneur is dat velen denken dat een artikel in Wikipedia de waarheid bevat en dus even betrouwbaar zou zijn als een wetenschappelijk verantwoorde bijdrage in de (in het programma genoemde) Encyclopaedia Britannica. Als men weet hoe de artikelen van Wikipedia tot stand komen is enige voorzichtigheid gerechtvaardigd. Men moet er minstens aan twijfelen of de al dan niet deskundige schrijver van het artikel de wijsheid in pacht heeft en een claim kan leggen op de waarheid.

 

Dit interessante gegeven deed me denken aan een droom die ik ooit had, heel lang geleden. Ik stond toen voor een filosofie tentamen en had me heel intensief met de leerstof beziggehouden. En de nacht voor het tentamen kreeg ik mijn mooiste droom ooit, die toen ik wakker werd tot een enorme teleurstelling leidde.

Ik had gedroomd dat ik had ontdekt wat ‘waarheid’ was, dat ik tot de essentie ervan was doorgedrongen. Ik had een sluitende theorie bedacht die klopte als een bus. Dat gaf me in mijn droom een fantastisch gevoel, niet alleen te weten, maar ook te ervaren wat waarheid is! Een diepe spirituele gewaarwording.

En toen werd ik wakker…

Alles was weg. Ik wist het niet meer. En ik was er zo zeker van dat ik het allemaal echt geweten had. Wat waarheid is. Dat ik dat één moment heb mogen beleven. In mijn droom maar toch. 

Nu is het de vraag waardoor de schrijver in Wikepedia gedreven wordt om zijn (ongecontroleerde) kennis aan anderen over te brengen. Een andere vraag is in hoeverre de lezer hier uit gemakszucht in mee moet gaan.

Ik heb er wel mijn twijfels over of dat nou de manier is waarop we elkaar echt verrijken,
maar ja ik heb dan ook vanuit mezelf nogal de neiging om overal aan te twijfelen. Wat dat betreft voel ik me wel vertrouwd met Descartes die zei dat er maar één ding in dit leven zeker is, namelijk dat er niets zeker is.

 

Mijn eeuwige twijfel werd bevestigd door de mening van de auteur Andrew Keen die zich als een fel tegenstander van het optimisme rond Wikipedia uitliet en daarmee tegen de stroom in gaat. Wiki’s waarheid is dus ook niet de waarheid zoals ik die in mijn droom dacht te hebben gevonden, maar een enorme teleurstelling zou ik het ook niet willen noemen. Ondanks alle geboden voorzichtigheid is Wikipedia een hele mooie bron om te raadplegen als je op zoek bent naar informatie. Ik maak er dan ook dankbaar en kritisch gebruik van.